Biljni i životinjski svet

Vegetacija ima značajnu pejzažno-estetsku, ambijentalnu i zdravstveno-rekreativnu funkciju. U neposrednom okruženju banje kao i na okolnim planinama zastupljena je raznovrsna šumska vegetacija: topola i vrba u nižim, javor, hrast, grab, jasen, cer u srednjim i mešovite sastojine bukove, hrastove i četinarske (bor, jela, smrča) šume u višim predelima. Danas se pod šumskom vegetacijom nalazi oko 21.000 ha ili 35-40% teritorije opštine. Šume imaju izražen uticaj na mikroklimu banje, sa značajnim doprinosom ćistoći vazduha i bogatstvu kiseonika u njemu.

Floru sokobanjskog kraja proučavao je naš poznati naučnik Josif Pančić, koji je utvrdio prisustvo oko 200 vrsta lekovitih biljaka. Od endemskih biljaka ističu se čuveni rtanjski čaj (Saturea montana) i rtanjska metvica (Nepeta rtanjensis), koja raste jedino na južnim padinama Rtnja. Obe biljke su ugrožene vrste, pa su zbog toga zakonom zaštićene. Veoma retka vrsta je i koralni božur (Paeonia coralina) koji raste jedino na Ozrenskim livadama.

Značajnu turističku vrednost predstavljaju i sokobanjski parkovi čija je ukupna površina oko 5 ha. Svi su lepo uređeni sa brojnim pešačkim stazama, zelenilom, cvećem i ukrasnim šibljem. Park-šuma Čuka 2 i izletište Borići se preporučuju svima koji imaju respiratorne smetnje, zbog zasađenih borova koji ispuštaju fitoncide, koji povoljno deluju na disajne organe.

Šume na teritoriji Sokobanje predstavljaju staništa brojnih životinja koje čine bazu za intenzivniji razvoj lovnog turizma. Od lovno interesantnih vrsta izdvajaju se: srna, divlja svinja, zec, lisica, vuk, ris, poljska jarebica, fazan, prepelica, šljuka i dr. Od zaštićenih vrsta treba pomenuti sivog sokola koji se gnezdi u Sokogradskoj klisuri.